جوانان بی خدا ادون فون هوروات عباس معروفی حمید حائریان گردون

این رمان درمورد دوره‌‌ زندگی جوان‌های آلمان پیش از جنگ جهانی دوم است؛ یعنی دوره دیکتاتوری هیتلر و زمان حکومت نازی‌های آلمان.
راوی یک معلم تاریخ  است که از اول داستان درمدرسه و سپس در یک اردوی نظامی با شاگردانش درگیر می‌شود. پس از آن اتفاقاتی می‌افتد که سرانجام رمان قالب جنایی به خود می‌گیرد.

فصل‌های رمان کوتاه است و سرفصل های شاعرانه‌ای دارد. با اینکه رمان از ارزش های والای اخلاقی، انسانی و دینی برخوردارد است، زبان ساده‌ای دارد. نویسنده تضاد بین انسان بودن و زندگی در جامعه دیکتاتوری و فاشیستی را در این اثر به خوبی نشان داده‌است؛ به خصوص زندگی جوانانی که زیر سایه حکومت «ناتسیونال سوسیالیسم» شکل گرفته‌اند و از خود و خدایشان دورافتاده‌اند. هوروات برای توصیف جوان‌های آن زمان از نماد ماهی استفاده کرده است، ماهی‌هایی که در یک رودخانه آماده به جنگ هستند.